Dementie

Dementie is een aandoening waarbij de verwerking van informatie in de hersenen is verstoord. We gebruiken de term ‘aandoening’ en niet ‘ziekte’, om aan te duiden dat dementie een overkoepelende term voor verschillende ziekten is. Dementie is een verzamelnaam voor meer dan zestig ziekten, waaronder de ziekte van Alzheimer.
Wat is dementie en wat zijn de eerste verschijnselen?
Expertisecentra Dementie Vlaanderen
Als Expertisecentra Dementie streven we naar een dementie-inclusieve SAMENleving waarin elke MENS met dementie zich gewaardeerd en ondersteund voelt. We zijn het aanspreekpunt voor professionele zorgverleners voor vragen over dementie en zijn de doorverwijzer voor iedereen betrokken bij dementie. Met ons netwerk van tien expertisecentra in Vlaanderen en Brussel ontwikkelen en delen we kennis en expertise over preventie, onderzoek, vorming, intervisie en coaching. We geven advies en faciliteren daarbij. Op onze website vind je informatie en expertise over dementie.
Meer informatie: HOME – Expertisecentra Dementie
AZ Voorkempen – Zorgproject dementie
Dementie en meer dan (oudersdoms)- vergeetachtigheid. Het is een complex geheel van symptomen dat een weerslag heeft op zowel de patiënt zelf als op de omgeving van de patiënt. Er zijn meerdere oorzaken van dementie. Binnen het Zorgproject Dementie willen we daarom snel tot een juiste diagnose komen, om meteen te kunnen starten met de behandeling en een begeleidingsaanbod. ER is een samenwerking met andere medische diensten en ziekenhuizen. Ook familie en mantelzorger worden nauw betrokken in dit proces.
Debby De Meyer, referentiepersoon dementie in AZ Voorkempen, is een steun- en aanspreekpunt voor jou en je omgeving bij:
- Algemene vragen in verband met dementie.
- Een consultatie binnen de geheugenkliniek en de opvolging hiervan.
- Informatieverstrekking over de verschillende voorzieningen en diensten.
- Doorverwijzing en/of het bieden van hulp bij sociale, familiale, financiële of administratieve vragen zoals:
- het organiseren van thuiszorg;
- ondersteuning bij plaatsing kortverblijf of hersteloord;
- ondersteuning bij aanvragen van tegemoetkomingen, parkeerkaart,…
Contactgegevens: Debby De Meyer, referentiepersoon dementie:
- Tel. 03 380 20 23 (maandag t.e.m. donderdag)
- debby.de.meyer@emmaus.be
Een afspraak bij de geheugenkliniek kan via het centraal afsprakenbureel 03 380 20 30.
Algemene diensten voor informatie en advies
Dienst Maatschappelijk Werk van de ziekenfondsen
De diensten maatschappelijk werk van de ziekenfondsen voorzien:
- Gratis advies en hulp op maat voor thuiszorg en langdurige zorgsituaties
- Toegang tot sociale voordelen: hulp bij aanvragen en administratie, zoals tegemoetkomingen, zorgbudgetten of hulpmiddelen
- Samen nadenken over mogelijke zorgopties voor later.
- Woningaanpassingen en zorgtechnologie: advies op maat voor een veilige thuisomgeving
- Psychosociale ondersteuning: begeleiding bij verlies, rouw en andere uitdagingen.
a4_overzicht_bereikbaarheid_vico_1_1 (2)
Informatie zorgbudgetten: 84097
Lokale dienstencentra
Brecht:
- LDC Het Sluisken, Gasthuisstraat 11 2960 Brecht
LDC Het Sluisken – WoonZorgCollectief - Lokaal Dienstencentrum De Lindenboom, Kerklei 18, 2960 Brecht LDC De Lindeboom – WoonZorgCollectief
Malle:
- Lokaal Dienstencentrum De Ring, Blijkerijstraat 71, 2390 Malle Dienstencentrum De Ring – Gemeente Malle
Schilde:
- LDC buurthuis de vier wieken, Molenstraat 70, 2970 Schilde Buurthuis De 4 Wieken | Gemeente Schilde
Zoersel:
- LDC Ter Smisse, Smissestraat 19, 2980 Zoersel lokaal dienstencentrum (LDC) Ter Smisse | gemeente Zoersel
Geestelijke gezondheidszorg
Bekijk de pagina met meer informatie over mentale gezondheid via: Mentale gezondheid | ikzoekhulpinvoorkempen
Zelf een psycholoog zoeken:
- Officiële lijst van psychologen in België
- Zoek een psycholoog of psychotherapeut | Vind-een-Psycholoog.be
Ernstigere problematiek: Universitair Psychiatrisch Centrum (UPC) Duffel | UPC Duffel
OCMW en Sociaal huis
Overzicht OCMW’s en Sociale Huizen in Eerstelijnszone Voorkempen: Zoekresultaten – Sociale Kaart
Intimiteit en seksualiteit
Aditi vzw is een advies- en informatiecentrum waar personen met een beperking, personen met een psychische zorgnood en kwetsbare ouderen + hun netwerk (familie, zorgprofessionels, begeleiders, …) terecht kunnen met al hun vragen over relaties, intimiteit, seksualiteit en seksuele gezondheid. Naast professionele ondersteuning van het betrokken netwerk via vorming of teamondersteuning, begeleiden wij ook individuele personen met een beperking en kwetsbare ouderen bij al hun vragen omtrent relaties, intimiteit, seksualiteit en seksuele gezondheid.
- Advies, informatie en ondersteuning
- Erkend door VAPH als zorgaanbieder
- Personen met een beperking
- Kwetsbare ouderen (<65 jaar)
- Netwerk rondom doelpubliek
Meer informatie: Seksualiteit en Intimiteitszorg op maat – Aditi
Çavaria geeft vorming en advies rond gender- en seksuele diversiteit. Je kan bij hen terecht voor vormingen, trajectbegeleiding en webinars rond het LGBTI+ thema. Meer informatie: Advies en vorming | çavaria
Palliatieve zorg- en hulpverlening
LEA, LevensEinde App, is een praktisch hulpmiddel voor artsen en zorgverleners in de zorg voor ernstig zieken en hun naasten en bij het ondersteunen van hun keuzes.
Meer informatie: LEA Levenseinde App
Netwerken Palliatieve Zorg:
LEIF: LEIF is een open initiatief van mensen en verenigingen die streven naar een waardig levenseinde voor iedereen, waarbij respect voor de wil van de patiënt voorop staat.
- Bel de LEIFlijn: 078 15 11 55 (9u – 17u)
- Leifplan (gratis bij de apotheek)
Inloophuis dementie Zandhoven

Meer informatie over het Inloophuis Dementie in Zandhoven
Wat?
We zijn een informatie- en ontmoetingspunt voor mensen met (een vermoeden van) dementie en hun naasten. We zorgen ervoor dat je de weg vindt naar het juiste zorgaanbod. We bieden een ontmoetingspunt waar lotgenoten elkaar kunnen ontmoeten.
Wat mag je verwachten?
- Een warme ontvangst
- Een plek om vrij binnen te lopen, zonder afspraak
- Professionals én vrijwilligers die klaar staan om te luisteren
- Hulp bij het vinden van het juiste zorgaanbod
- Een ontmoetingsplek voor wie steun zoekt of anderen wil leren kennen
Altijd laagdrempelig, open en ongedwongen.
Want niemand moet deze zorgen alleen dragen.
Diagnostiek
Huisarts
Huisartsen in de regio: Zoekresultaten – Sociale Kaart
Huisapotheker
Apothekers in de regio: Zoekresultaten – Sociale Kaart
Geheugenklinieken
Geheugenkliniek in ZAS Hoge Beuken in Hoboken is 1 van de 5 erkende geheugenklinieken in België. Dat betekent dat we gedurende 4 jaar patiënten met een geheugenstoornis, zoals beginnende dementie of beginnende ziekte van Alzheimer, extra begeleiden. De mutualiteit betaalt die begeleiding ook terug.
Meer informatie: Geheugenkliniek | Ziekenhuis aan de Stroom [ZAS]
AZ Voorkempen:
Wat bieden ze?
- Diagnostiek en begeleiding bij dementie.
- Ambulante consultaties in de geheugenkliniek.
- Ondersteuning voor patiënten en hun omgeving via een referentiepersoon dementie.
- Informatie over voorzieningen zoals Expertisecentrum Dementie, Alzheimer Liga en het praatcafé Dwaallicht.
Contact:
Website: azvoorkempen.be
Ziekenhuizen
Praktische houvast na diagnose
Hulpmiddelen
www.hulpmiddelenbijdementie.be
Te verkrijgen bij:
- een thuiszorgwinkel of uitleendienst ziekenfonds
- een apotheker
- Het Rode Kruis
- Zelfstandige speciaalszaken
Ergobegeleiding en woonadvies vanuit Diensten Maatschappelijk Werk
Juridische aspecten
- Juridische dienst ziekenfonds
- Juridische dienst OCMW
- Justitiehuis
- Notaris
Rijgeschiktheid
Rijgeschiktheid: te bespreken met arts of specialist.
Je kan je wenden tot het CARA voor een rijgeschiktheidsonderzoek wanneer je een mogelijke vermindering van je functionele vaardigheden hebt. Dit omwille van een ziekte, een ongeval of een andere medische oorzaak, die eventueel een invloed kan hebben op het veilig besturen van een motorvoertuig. Het multidisciplinair team van het CARA zal jouw rijgeschiktheid nagaan en je documenten afleveren waarmee je desgevallend een (nieuw) rijbewijs kunt krijgen. Er wordt beslist of je aanpassingen aan je voertuig nodig hebt en/of het opleggen van beperkingen op het gebruik van je rijbewijs noodzakelijk zijn om je veilig in het verkeer te kunnen begeven. Meer informatie: VIAS | Rijgeschiktheidscentrum CARA
Samen veilig mobiel: Rijveiligheid ouderen in Centrum Samen Veilig Mobiel | AZ Sint-Maarten
Vermissing
Bij vermissing: maximaal 20 minuten zelf zoeken
- niet gevonden = noodnummer 101 bellen
- melden: vermissing persoon met dementie
CONTACT_SAMENWERKING_VERMISSING_Folder_Vermissing-voorkomen-bij-personen-met-dementie.pdf
Vroegtijdige zorgplanning
LEA, LevensEinde App, is een praktisch hulpmiddel voor artsen en zorgverleners in de zorg voor ernstig zieken en hun naasten en bij het ondersteunen van hun keuzes.
Meer informatie: LEA Levenseinde App
Thuiszorgondersteuning
Diensten gezinszorg en aanvullende diensten
Doelgroep: personen die hulp nodig hebben bij huishoudelijke taken
Aanbod:
- Persoonsverzorging
- Huishoudelijke hulp
- Schoonmaak
- Gezelschap
- Ondersteuning mantelzorgers
Gezinszorg in de regio: Zoekresultaten – Sociale Kaart
Enkele gemeenten in Eerstelijnszone Voorkempen bieden ook gezinszorg aan:
– Zoersel: dienst thuiszorg | gemeente Zoersel
Thuisverpleging
Verpleging aan huis op voorschrift van de dokter.
Verpleging in de regio: Zoekresultaten – Sociale Kaart
Erkende oppasdiensten
Aanbod:
- Personen met dementie gezelschap houden
- Eenvoudige taken overnemen
- Geen huishoudelijke taken
- Geen verpleegkundige zorgen
Ontdek het aanbod: Zoekresultaten – Sociale Kaart
Nachtzorg
Van 22u tot 7u, meer informatie: Nachtzorg provincie Antwerpen | Slaap gerust, op beide oren…
Baluchon Alzheimer
Het concept Baluchon Alzheimer is onstaan in Quebec en bestaat sinds 2003 in België. Hierdoor kunnen we 1000 rustdagen geven aan een hondertal families.
De missie van Baluchon Alzheimer is tweezijdig: rust en begeleiding, de mantelzorger van een persoon met de ziekte van Alzheimer een adempauze aan te bieden, zonder dat het familielid daarom in een ander milieu hoeft geplaatst te worden.
Meer informatie: Baluchon alzheimer – Baluchon alzheimer
Centra voor kortverblijf
In de regio Voorkempen zijn er diverse woonzorgcentra die kortverblijf aanbieden. Deze centra bieden tijdelijk verblijf voor ouderen die bijvoorbeeld herstellen van een ziekenhuisopname of wanneer mantelzorgers tijdelijk ontlast moeten worden.
- Zandhoven: Kortverblijf | CM-zorgverblijven
- Woonzorgcentrum De Zilverberg (Brecht): Biedt kortverblijf aan voor ouderen die tijdelijk zorg nodig hebben.
- Woonzorgcentrum De Dennen (Zoersel): Beschikt over een dagverzorgingscentrum waar ouderen overdag terecht kunnen voor begeleiding en activiteiten.
- Woonzorgcentrum De Linde (Schilde): Biedt zowel dagverzorging als kortverblijf aan voor ouderen.
- Woonzorgcentrum De Wende (Wijnegem): Beschikt over een dagverzorgingscentrum en biedt kortverblijf aan.
- Woonzorgcentrum De Zilverbloem (Zandhoven): Biedt dagverzorging en kortverblijf aan voor ouderen.
- Woonzorgcentrum De Rozenbeek (Ranst): Beschikt over een dagverzorgingscentrum en biedt kortverblijf aan.
- Woonzorgcentrum De Eik (Malle): Biedt dagverzorging en kortverblijf aan voor ouderen.
Stap naar woonzorgcentrum (WZC)
Woonzorglijn
De Woonzorglijn geeft informatie en advies en behandelt klachten over residentiële ouderenzorgvoorzieningen. Bewoners van deze voorzieningen, thuiswonende ouderen, hun familie, vrienden of kennissen en ook het personeel kunnen bij de Woonzorglijn terecht met allerhande vragen en klachten over een woonzorgcentrum, een assistentiewoning, een centrum voor kortverblijf of een dagverzorgingscentrum. U kunt de Woonzorglijn bereiken via telefoon (elke werkdag van 9 tot 12 uur) of e-mail, of via dit online formulier ‘Een vraag of een klacht voor de Woonzorglijn’(opent in nieuw venster).
De Woonzorglijn werkt samen met de afdeling Woonzorg en de afdeling Zorginspectie van het Departement Zorg. Woonzorgcentra kunnen online gratis affiches bestellen van de Woonzorglijn.
Brochure ‘Wat als thuiswonen niet meer mogelijk is?’
Overzicht WZC in ELZ Voorkempen
Meer informatie: Zoekresultaten – Sociale Kaart
Mantelzorgondersteuning
Dementie en nu
Ondersteuning van mantelzogers van personen met dementie.
Meer informatie: Dementie en nu : psycho-educatiepakket voor mantelzorgers van een persoon met dementie
Dementielijn
Gratis bereikbaar voor mantelzorgers via 0800 15 225 (werkdagen 9u tot 19u, woensdag tot 21u)
Via e-mail op hulpvragen@alzheimerligavlaanderen.be
Alle gesprekken zijn vertrouwelijk en indien gewenst anoniem.
Praatcafé’s dementie
Een ontmoetingsplaats voor mensen met dementie, hun familie en zorgverleners.
Ondersteund door lokale besturen, Alzheimer Liga Vlaanderen, AZ Voorkempen, CM, Cera, De Dennen, Orion i.s.m. PGN, en Solidaris.
Komende praatcafé’s: Aankomende praatcafés – Dwaallicht
Meer informatie via: dwaallicht.be
Familiegroepen dementie
Doelgroep: familieleden en mantelzorgers van personen met dementie
Lotgenotencontact staat centraal, kleinschaliger dan een praatcafé
Buddywerking
Concept: 1 vrijwilliger wordt gekoppeld aan 1 persoon met dementie – op regelmatige basis samen activiteiten doen.
Meer informatie: Buddywerking | Alzheimer Liga Vlaanderen vzw
Trizee Kempen: trizee vzw
Ook meerdere ziekenfondsen hebben een buddywerking.
Vlaams Expertisecentrum Mantelzorg en Mantelzorgverenigingen
Meer informatie via: Mantelzorg | ikzoekhulpinvoorkempen
6 erkende verenigingen voor gebruikers en mantelzorgers:
- www.steunpuntmantelzorg.be
- www.lieverthuislm.be
- www.samana.be
- www.onszorgnetwerk.be
- www.okra.be
- www.s-plusvzw.be/mantelzorg
www.zojong.be (jonge mantelzorgers)
Jongdementie
Alles over jongdementie: Jongdementie.info
Alles over jongdementie, ook voor naasten, mantelzorgers & professionals. Een initiatief van de Expertisecentra Dementie met steun van het Departement Zorg van de Vlaamse Overheid.
Meer informatie: Alles over jongdementie, ook voor naasten, mantelzorgers & professionals | Jongdementie
WZC met bijzondere erkenning jongdementie
WZC met bijzondere erkenning jongdementie:
- WZC Cadiz in Antwerpen
- WZC Den Olm in Bonheiden
- WZC Joostens in Zoersel
- WZC De Bijster in Essen
- WZC Roosendaelveld in Mechelen
- Huis Perrekes in Geel
E-learning – Dementie op jong leeftijd: handvatten in de praktijk voor mantelzorgers
Deze e-learning over dementie op jonge leeftijd is bestemd voor partners, kinderen, broers, zussen, ouders, andere familieleden, vrienden en kennissen van iemand die de diagnose dementie op jonge leeftijd kreeg.
Iemand met dementie op jonge leeftijd kan eveneens de e-learning doorlopen maar we adviseren om dit samen met een mantelzorger of vertrouwenspersoon te doen. Ook professionals in de zorg kunnen de inhoud aanwenden om betere ondersteuning te geven aan mantelzorgers en personen met dementie op jonge leeftijd.
Meer informatie: e-learning – Dementie op jonge leeftijd. Handvatten in de praktijk voor mantelzorgers – Expertisecentrum Dementie Vlaanderen
Dagcentrum De Toren
De vzw Vrienden van De Toren heeft als belangeloos doel
- ondersteuning mogelijk maken voor mensen met dementie op jonge leeftijd en hun omgeving. Zowel op het operationele, logistieke als financiële vlak willen we een kwaliteitsvolle bijdrage leveren voor de werking van dagcentrum De Toren;
- de huidige en toekomstige initiatieven van het dagcentrum te ondersteunen en promoten, evenals de nieuwe zorgvormen die uit de werking van het dagcentrum zouden ontstaan;
- initiatieven aan te moedigen en te ondersteunen die bijdragen tot een beter begrip voor mensen met dementie op jonge leeftijd en hun omgeving en/of die het maatschappelijk draagvlak voor zorg op maat voor hen verhogen.
Meer informatie: vzw Vrienden van De Toren – ondersteuning dagcentrum De Toren in Antwerpen
Ik zoek een hulpverlener
Initiatieven in de gemeenten
Brecht
Malle
Schilde (dementievriendelijke gemeente)
Zandhoven (dementievriendelijke gemeente)
Zoersel (dementievriendelijke gemeente)
Extra informatie/tips
Provinciale lotgenotengroepen Frontotemporale dementie
Dementievriendelijk sporten en supporteren
Meer informatie over Vinnie de vis knuffel
Een Vinnie de Vis Knuffel is een persoonlijke en veilige knuffel voor mensen met dementie. Hij bestrijdt de onrust en de eenzaamheid die deze patiënten vaak ervaren, biedt houvast en helpt om gevoelens te kanaliseren.
‘Een persoon met dementie is in de laatste fase volledig in zichzelf gekeerd. Het geheugen en het taalbegrip zijn grotendeels verdwenen. De desoriëntatie is compleet. De persoon leeft in een tijdloze, innerlijke wereld, zonder besef van de eigen persoon. Hij heeft ook geen beeld meer van het eigen lichaam. Alles draait nu rond de primaire behoeften: eten en drinken, rust, geborgenheid, warmte, veiligheid.’ (Bron: Expertise Centrum Dementie Vlaanderen)
Om mensen in de laatste fase van dementie te bereiken en te helpen, ontwikkelde huisvandeMens, samen met seniorenvereniging S-Plus Vinnie de Vis Knuffel. Deze unieke, eenvoudige knuffel maakt het mogelijk om met de patiënt te communiceren. Verzorgers merken dat de patiënt de knuffel graag bij zich neemt, ermee ‘frult’ en ermee praat. Die interactie brengt mooie resultaten met zich mee.
Meer informatie:
Boek: Aanraking in tijden van huidhonger, auteur Els Messelis
Onvergetelijk: een verjaardagskalender voor wie zorgt voor iemand met dementie
Met deze verjaardagskalender blijf je als mantelzorger, vriend of familie van iemand met dementie van het leven genieten. De kalender is een inspiratiebron voor elke dag. Een levensboek maken, samen koken, een dag naar zee, een slaapritueel invoeren, … Je vindt er 65 pagina’s vol ideeën voor ontspannende, fijne dagbesteding.
Hulpmiddelen bij dementie
Via deze website willen we onafhankelijke informatie geven over handige producten die het dagelijks leven makkelijker maken voor personen met dementie en hun mantelzorgers.
Meer informatie: Hulpmiddelen bij dementie