Dementie
Dementie is een aandoening waarbij de verwerking van informatie in de hersenen is verstoord. We gebruiken de term ‘aandoening’ en niet ‘ziekte’, om aan te duiden dat dementie een overkoepelende term voor verschillende ziekten is. Dementie is een verzamelnaam voor meer dan zestig ziekten, waaronder de ziekte van Alzheimer.
Wat is dementie en wat zijn de eerste verschijnselen?
Expertisecentra Dementie Vlaanderen
Als Expertisecentra Dementie streven we naar een dementie-inclusieve SAMENleving waarin elke MENS met dementie zich gewaardeerd en ondersteund voelt. We zijn het aanspreekpunt voor professionele zorgverleners voor vragen over dementie en zijn de doorverwijzer voor iedereen betrokken bij dementie. Met ons netwerk van tien expertisecentra in Vlaanderen en Brussel ontwikkelen en delen we kennis en expertise over preventie, onderzoek, vorming, intervisie en coaching. We geven advies en faciliteren daarbij. Op onze website vind je informatie en expertise over dementie.
Meer informatie: HOME – Expertisecentra Dementie
AZ Voorkempen – geheugenkliniek en referentiepersoon dementie
Wat bieden ze?
- Diagnostiek en begeleiding bij dementie.
- Ambulante consultaties in de geheugenkliniek.
- Ondersteuning voor patiënten en hun omgeving via een referentiepersoon dementie.
- Informatie over voorzieningen zoals Expertisecentrum Dementie, Alzheimer Liga en het praatcafé Dwaallicht.
Contact:
Website: azvoorkempen.be
Algemene diensten voor informatie en advies
Algemene informatie dementie
Dienst Maatschappelijk Werk van de ziekenfondsen
De diensten maatschappelijk werk van de ziekenfondsen voorzien:
- Gratis advies en hulp op maat voor thuiszorg en langdurige zorgsituaties
- Toegang tot sociale voordelen: hulp bij aanvragen en administratie, zoals tegemoetkomingen, zorgbudgetten of hulpmiddelen
- Samen nadenken over mogelijke zorgopties voor later.
- Woningaanpassingen en zorgtechnologie: advies op maat voor een veilige thuisomgeving
- Psychosociale ondersteuning: begeleiding bij verlies, rouw en andere uitdagingen.
Lokale dienstencentra
Geestelijke gezondheidszorg
Intimiteit en seksualiteit
Aditi vzw is een advies- en informatiecentrum waar personen met een beperking, personen met een psychische zorgnood en kwetsbare ouderen + hun netwerk (familie, zorgprofessionels, begeleiders, …) terecht kunnen met al hun vragen over relaties, intimiteit, seksualiteit en seksuele gezondheid. Naast professionele ondersteuning van het betrokken netwerk via vorming of teamondersteuning, begeleiden wij ook individuele personen met een beperking en kwetsbare ouderen bij al hun vragen omtrent relaties, intimiteit, seksualiteit en seksuele gezondheid.
Meer informatie: Seksualiteit en Intimiteitszorg op maat – Aditi
Çavaria geeft vorming en advies rond gender- en seksuele diversiteit. Je kan bij ons terecht voor vormingen, trajectbegeleiding en webinars rond het LGBTI+ thema. Meer informatie: Advies en vorming | çavaria
Palliatieve zorg- en hulpverlening
LEA, LevensEinde App, is een praktisch hulpmiddel voor artsen en zorgverleners in de zorg voor ernstig zieken en hun naasten en bij het ondersteunen van hun keuzes.
Meer informatie: LEA Levenseinde App
Netwerken Palliatieve Zorg:
LEIF: LEIF is een open initiatief van mensen en verenigingen die streven naar een waardig levenseinde voor iedereen, waarbij respect voor de wil van de patiënt voorop staat.
Inloophuis dementie Zandhoven
Meer informatie over het Inloophuis Dementie in Zandhoven
Wat?
We zijn een informatie- en ontmoetingspunt voor mensen met (een vermoeden van) dementie en hun naasten. We zorgen ervoor dat je de weg vindt naar het juiste zorgaanbod. We bieden een ontmoetingspunt waar lotgenoten elkaar kunnen ontmoeten.
Wat mag je verwachten?
- Een warme ontvangst
- Een plek om vrij binnen te lopen, zonder afspraak
- Professionals én vrijwilligers die klaar staan om te luisteren
- Hulp bij het vinden van het juiste zorgaanbod
- Een ontmoetingsplek voor wie steun zoekt of anderen wil leren kennen
Altijd laagdrempelig, open en ongedwongen.
Want niemand moet deze zorgen alleen dragen.
Diagnostiek
Huisarts
Geheugenklinieken
AZ Voorkempen:
Wat bieden ze?
- Diagnostiek en begeleiding bij dementie.
- Ambulante consultaties in de geheugenkliniek.
- Ondersteuning voor patiënten en hun omgeving via een referentiepersoon dementie.
- Informatie over voorzieningen zoals Expertisecentrum Dementie, Alzheimer Liga en het praatcafé Dwaallicht.
Contact:
Website: azvoorkempen.be
Geheugenkliniek in ZAS Hoge Beuken in Hoboken is 1 van de 12 erkende geheugenklinieken in België. Dat betekent dat we gedurende 4 jaar patiënten met een geheugenstoornis, zoals beginnende dementie of beginnende ziekte van Alzheimer, extra begeleiden. De mutualiteit betaalt die begeleiding ook terug.
Meer informatie: Geheugenkliniek | Ziekenhuis aan de Stroom [ZAS]
Huisapotheker
Ziekenhuizen
Praktische houvast na diagnose
Hulpmiddelen
Ergobegeleiding en woonadvies vanuit Diensten Maatschappelijk Werk
Rijgeschiktheid
Je kan je wenden tot het CARA voor een rijgeschiktheidsonderzoek wanneer je een mogelijke vermindering van je functionele vaardigheden hebt. Dit omwille van een ziekte, een ongeval of een andere medische oorzaak, die eventueel een invloed kan hebben op het veilig besturen van een motorvoertuig.
Het multidisciplinair team van het CARA zal jouw rijgeschiktheid nagaan en je documenten afleveren waarmee je desgevallend een (nieuw) rijbewijs kunt krijgen. Er wordt beslist of je aanpassingen aan je voertuig nodig hebt en/of het opleggen van beperkingen op het gebruik van je rijbewijs noodzakelijk zijn om je veilig in het verkeer te kunnen begeven.
Meer informatie: VIAS | Rijgeschiktheidscentrum CARA
Vroegtijdige zorgplanning
LEA, LevensEinde App, is een praktisch hulpmiddel voor artsen en zorgverleners in de zorg voor ernstig zieken en hun naasten en bij het ondersteunen van hun keuzes.
Meer informatie: LEA Levenseinde App
Juridische aspecten
Thuiszorgondersteuning
Baluchon Alzheimer
Het concept Baluchon Alzheimer is onstaan in Quebec en bestaat sinds 2003 in België. Hierdoor kunnen we 1000 rustdagen geven aan een hondertal families.
De missie van Baluchon Alzheimer is tweezijdig: rust en begeleiding, de mantelzorger van een persoon met de ziekte van Alzheimer een adempauze aan te bieden, zonder dat het familielid daarom in een ander milieu hoeft geplaatst te worden.
Nachtzorg
Bij Nachtzorg begrijpen we dat jouw zorgbehoeften niet stoppen wanneer de zon ondergaat. Daarom bieden wij jou ‘s nachts gespecialiseerde (niet-medische) zorg aan in je eigen, vertrouwde omgeving.
Meer informatie: Nachtzorg provincie Antwerpen | Slaap gerust, op beide oren…
Diensten gezinszorg en aanvullende diensten
Thuisverpleging
Erkende oppasdiensten
Centra voor kortverblijf
Dagverzorgingscentra
Stap naar woonzorgcentrum (WZC)
Woonzorglijn
De Woonzorglijn geeft informatie en advies en behandelt klachten over residentiële ouderenzorgvoorzieningen. Bewoners van deze voorzieningen, thuiswonende ouderen, hun familie, vrienden of kennissen en ook het personeel kunnen bij de Woonzorglijn terecht met allerhande vragen en klachten over een woonzorgcentrum, een assistentiewoning, een centrum voor kortverblijf of een dagverzorgingscentrum. U kunt de Woonzorglijn bereiken via telefoon (elke werkdag van 9 tot 12 uur) of e-mail, of via dit online formulier ‘Een vraag of een klacht voor de Woonzorglijn’(opent in nieuw venster).
De Woonzorglijn werkt samen met de afdeling Woonzorg en de afdeling Zorginspectie van het Departement Zorg. Woonzorgcentra kunnen online gratis affiches bestellen van de Woonzorglijn.
Brochure ‘Wat als thuiswonen niet meer mogelijk is?’
Overzicht WZC in ELZ Voorkempen
De Dennen
- Wat bieden ze?
- Zorg en dienstverlening op maat van ouderen, inclusief mensen met dementie.
- Nauwe samenwerking met AZ Voorkempen en andere zorginstellingen.
- Contact:
- Website: dedennen.be
Mantelzorgondersteuning
Dementie en nu
Ondersteuning van mantelzogers van personen met dementie.
Meer informatie: Dementie en nu : psycho-educatiepakket voor mantelzorgers van een persoon met dementie
Praatcafé’s dementie
Een ontmoetingsplaats voor mensen met dementie, hun familie en zorgverleners.
Ondersteund door lokale besturen, Alzheimer Liga Vlaanderen, AZ Voorkempen, CM, Cera, De Dennen, Orion i.s.m. PGN, en Solidaris.
Locatie:
KINA, Antwerpsesteenweg 503, 2390 Malle
Contact:
Inge Vandekerkhove: 0479 96 38 22 of 03 218 72 09
Website: dwaallicht.be
Familiegroepen dementie
Buddywerking
Vakanties en zomerkamp
Vlaams Expertisecentrum Mantelzorg en Mantelzorgverenigingen
Jongdementie
Jongdementie.info
Alles over jongdementie, ook voor naasten, mantelzorgers & professionals. Een initiatief van de Expertisecentra Dementie met steun van het Departement Zorg van de Vlaamse Overheid.
Meer informatie: Alles over jongdementie, ook voor naasten, mantelzorgers & professionals | Jongdementie
E-learning – Dementie op jong leeftijd: handvatten in de praktijk voor mantelzorgers
Deze e-learning over dementie op jonge leeftijd is bestemd voor partners, kinderen, broers, zussen, ouders, andere familieleden, vrienden en kennissen van iemand die de diagnose dementie op jonge leeftijd kreeg.
Iemand met dementie op jonge leeftijd kan eveneens de e-learning doorlopen maar we adviseren om dit samen met een mantelzorger of vertrouwenspersoon te doen. Ook professionals in de zorg kunnen de inhoud aanwenden om betere ondersteuning te geven aan mantelzorgers en personen met dementie op jonge leeftijd.
Meer informatie: e-learning – Dementie op jonge leeftijd. Handvatten in de praktijk voor mantelzorgers – Expertisecentrum Dementie Vlaanderen
Dagcentrum De Toren
De vzw Vrienden van De Toren heeft als belangeloos doel
- ondersteuning mogelijk maken voor mensen met dementie op jonge leeftijd en hun omgeving. Zowel op het operationele, logistieke als financiële vlak willen we een kwaliteitsvolle bijdrage leveren voor de werking van dagcentrum De Toren;
- de huidige en toekomstige initiatieven van het dagcentrum te ondersteunen en promoten, evenals de nieuwe zorgvormen die uit de werking van het dagcentrum zouden ontstaan;
- initiatieven aan te moedigen en te ondersteunen die bijdragen tot een beter begrip voor mensen met dementie op jonge leeftijd en hun omgeving en/of die het maatschappelijk draagvlak voor zorg op maat voor hen verhogen.
Meer informatie: vzw Vrienden van De Toren – ondersteuning dagcentrum De Toren in Antwerpen
WZC met bijzondere erkenning jongdementie
Ik zoek een hulpverlener
Extra informatie/tips
Meer informatie over Vinnie de vis knuffel
Een Vinnie de Vis Knuffel is een persoonlijke en veilige knuffel voor mensen met dementie. Hij bestrijdt de onrust en de eenzaamheid die deze patiënten vaak ervaren, biedt houvast en helpt om gevoelens te kanaliseren.
‘Een persoon met dementie is in de laatste fase volledig in zichzelf gekeerd. Het geheugen en het taalbegrip zijn grotendeels verdwenen. De desoriëntatie is compleet. De persoon leeft in een tijdloze, innerlijke wereld, zonder besef van de eigen persoon. Hij heeft ook geen beeld meer van het eigen lichaam. Alles draait nu rond de primaire behoeften: eten en drinken, rust, geborgenheid, warmte, veiligheid.’ (Bron: Expertise Centrum Dementie Vlaanderen)
Om mensen in de laatste fase van dementie te bereiken en te helpen, ontwikkelde huisvandeMens, samen met seniorenvereniging S-Plus Vinnie de Vis Knuffel. Deze unieke, eenvoudige knuffel maakt het mogelijk om met de patiënt te communiceren. Verzorgers merken dat de patiënt de knuffel graag bij zich neemt, ermee ‘frult’ en ermee praat. Die interactie brengt mooie resultaten met zich mee.
Meer informatie:
Boek: Aanraking in tijden van huidhonger, auteur Els Messelis
Onvergetelijk: een verjaardagskalender voor wie zorgt voor iemand met dementie
Met deze verjaardagskalender blijf je als mantelzorger, vriend of familie van iemand met dementie van het leven genieten. De kalender is een inspiratiebron voor elke dag. Een levensboek maken, samen koken, een dag naar zee, een slaapritueel invoeren, … Je vindt er 65 pagina’s vol ideeën voor ontspannende, fijne dagbesteding.
Hulpmiddelen bij dementie
Via deze website willen we onafhankelijke informatie geven over handige producten die het dagelijks leven makkelijker maken voor personen met dementie en hun mantelzorgers.
Meer informatie: Hulpmiddelen bij dementie
Twee voor de prijs van één? Wat we niet kunnen genezen, moeten we zien te voorkomen!
Wat we niet kunnen genezen, moeten we zien te voorkomen! Tegen dementie bestaat helaas nog geen medicijn. Maar het wordt steeds duidelijker dat het risico op dementie op hoge leeftijd stevig verlaagd kan worden door een hersengezonde leefstijl op middelbare leeftijd (40 tot 75 jaar). Een belangrijk element daarin is een gezond hart. Zo krijg je dus meteen een gezond hart, en gezonde hersenen. Of 2 voor de prijs van 1.
Meer informatie: homepage | 2 voor de prijs van 1